De opleidingen bij de Brandweer in Nederland zijn zwaar. Voor de toetreding worden hoge fysieke eisen gesteld, en de cursussen leggen een zware druk op de brandwachten.

Dankzij het modulaire opleidingssysteem met door het Rijk gecontroleerde examens is het in principe voor iedereen mogelijk om alle rangen bij de Brandweer te bereiken. De opleidingen voor de lagere rangen en het middenkader worden verzorgd door regionale opleidingsinstituten.

Voor de officiersfuncties zijn hogere beroepsopleidingen noodzakelijk, waarna via het Nibra een opleiding van ruim een jaar kan worden gevolgd. Om daarna nog verder te klimmen zijn aanvullende cursussen op het gebied van management en het leiden van grote operationele organisaties vereist.

Op het gebied van de rampenbestrijding en crisisbeheersing zijn vele trainingen en opleidingen mogelijk. De meeste daarvan worden gehouden bij of onder auspiciën van het NIFV.

Informatie over de les- en leerstof is te vinden bij het NIFV en de informatie over de examinering door het Nederlands Bureau Brandweerexamens is te vinden op de site van het NBBe.

Voor de bedrijfshulpverlening worden de lesstof en toetsing verzorgd door het Nederlands Instituut voor Bedrijfshulpverlening (NIBHV).