In het Bouwbesluit staat, dat alle gebouwen in Nederland moeten voldoen aan minimale brandveiligheidseisen. Daarnaast stellen veel gemeenten zelf nog extra eisen aan de gebouwen in hun verzorgingsgebied. Afhankelijk van de functie en het gebruik van het gebouw gelden specifieke brandveiligheidseisen en is al dan niet een gebruiksvergunning nodig.

De voorschriften in een gebruiksvergunning zijn gericht op het voorkomen en/of beperken van brand en de gevolgen daarvan. Zo is er aandacht voor gevaarlijke stoffen, vluchtmogelijkheden en de zelfredzaamheid van mensen.

U bent verplicht een gebruiksvergunning te hebben als in uw gebouw:

• meer dan vijftig personen aanwezig zijn, anders dan in een één- of meergezinshuis;
• bedrijfsmatig stoffen worden opgeslagen die in de Regeling Bouwbesluit zijn omschreven als brandbaar, brandbevorderend en bij brand gevaar opleverend;
• ’s nachts meer dan vier personen verblijven, bedrijfsmatig bijvoorbeeld een kamerverhuurbedrijf of in het kader van verzorging;
• overdag meer dan tien lichamelijk en/ of verstandelijk gehandicapten verblijven.

* Per gemeente kan dit verschillen.

Brandveiligheid is een verantwoordelijkheid van Burgemeester en Wethouders. De eigenaar of exploitant van een gebouw is verantwoordelijk voor het aanvragen van een gebruiksvergunning bij het college van B en W van zijn gemeente. In de aanvraag moet onder andere zijn vermeld:

• een duidelijke omschrijving van de plaats en de bestemming van het betreffende bouwwerk of de bouwwerken;
• de wijze van verwarming van het bouwwerk, en de energiebron;
• het maximumaantal personen dat gelijktijdig in het bouwwerk zal zijn;
• een bouwtekening met daarop alle relevante brandpreventieve voorzieningen.

De brandweer biedt haar expertise op het gebied van brandveiligheid aan Burgemeester en Wethouders aan. De brandweer beoordeelt op verzoek van B en W de aanvragen voor gebruiksvergunningen en brengt hierover advies uit. Aan de hand daarvan nemen B en W een beslissing over de gebruiksvergunning en de daarin gestelde brandveiligheidseisen. Is een gebruiksvergunning eenmaal afgegeven dan controleert de brandweer, in opdracht van B en W, met regelmaat of de daarin gestelde vergunningseisen worden nageleefd. Het niet naleven van de voorschriften is strafbaar.

Op de websites van de meeste gemeenten vindt u onder andere de volledige bouwverordening en aanvraagformulieren voor een gebruiksvergunning.